GS, TSKH Bùi Đại: Người chiến sĩ áo trắng trong chiến dịch Điện Biên Phủ

  02/05/2019

Thiếu tướng, GS, TSKH Bùi Đại:

Hơn 60 năm về trước, trong chiến dịch Điện Biên Phủ, GS, TSKH Bùi Đại (nguyên Giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108) là Trưởng Tiểu ban Y chính và Kế hoạch Ban Quân y Chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong không khí tưng bừng của cả nước đang chuẩn bị cho hoạt động kỷ niệm 60 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, ông đã kể cho chúng tôi nghe kỷ niệm khó quên về những ngày chiến tranh gian khổ nhưng vô cùng oanh liệt của những người lính áo trắng năm xưa.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, GS, TSKH Bùi Đại được điều đi công tác kế hoạch và điều trị tại Ban Quân y Chiến dịch Điện Biên Phủ, Trưởng ban là đồng chí Vũ Văn Cẩn – Cục trưởng Cục Quân y lúc bấy giờ. Ông theo đồng chí Vũ Văn Cẩn lên Điện Biên trước khi chiến dịch nổ súng vài tuần, với nhiệm vụ: trinh sát vệ sinh; nghiên cứu xác định cụ thể vị trí các đội điều trị của Cục Quân y cho phù hợp với hướng, tuyến và đường chuyển thương của mạng lưới quân y đã được ấn định; sau đó đôn đốc các đội hành quân tới vị trí tập kết triển khai dựng lán, đào hầm và công sự. Trong chiến dịch, ông có nhiệm vụ theo dõi tình hình thương binh, bệnh binh của các đơn vị, sự lưu thông và chất lượng xử trí tại các đội để điều động tăng cường hỗ trợ khi ùn tắc.

Khó khăn trong việc cấp cứu thương binh

GS, TSKH Bùi Đại kể lại: Với hy vọng phòng ngự Tây Bắc, khống chế Việt Bắc, che chở xứ Lào, nắm xứ Thái, kéo giãn quân ta ở đồng bằng, địch quyết tâm cố thủ ở Điện Biên Phủ, một lòng chảo lớn nhất Tây Bắc với chiều dài 20km, chiều rộng 8km. Chúng khẩn cấp đưa lên Điện Biên Phủ 16.200 quân, đóng thành 49 cứ điểm, phân thành 8 cụm liên hoàn ở 3 phân khu, với 17 tiểu đoàn bộ binh và lính dù, 2 tiểu đoàn pháo, 1 tiểu đoàn công binh, 1 tiểu đoàn tăng, 1 đại đội phun lửa, 1 đại đội ô tô, 14 máy bay với 2 sân bay. Các cứ điểm đều có hầm ngầm và được bao quanh 4-5 lớp hàng rào dây thép gai, có hàng rào điện ở cứ điểm trọng yếu, giữa các lớp rào đều gài mìn dày đặc, rất khó cho cướp cứu và cấp cứu thương binh ở hỏa tuyến qua đột phá khẩu.

Bên cạnh đó, đây là lần đầu tiên kể từ đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, ta phải bảo đảm quân y cho một chiến dịch bao vây lấn chiếm công kích quy mô vào một tập đoàn cứ điểm lớn, trong khi đó, mặt trận cách xa các bệnh viện trực thuộc Cục Quân y ở hậu phương.

Lần đầu tiên quân y phải bảo đảm cho một chiến dịch bao vây công kiên lấn chiếm, theo phương châm “đánh chắc, tiến chắc” kéo dài thêm 2 tháng rưỡi. Vấn đề đặt ra với quân y là không những phải bảo đảm sức khỏe cho bộ đội và cả dân công, mà còn phải tạo điều kiện bổ sung quân số chiến đấu cho đơn vị ngay tại mặt trận, do đó phải rút thật ngắn thời gian chữa lành vết thương, tăng tỷ lệ ra viện về đơn vị để tiếp tục chiến đấu.

Tinh thần kiên cường của chiến sỹ quân y

Chiến dịch Điện Biên Phủ huy động lực lượng điều trị lớn, khoảng 10 đội điều trị, mỗi đội điều trị với quân số hơn 100 người cùng 500 dân công. Hai hướng quan trọng nhất là hướng Bắc và Đông, do đó Ban Quân y Chiến dịch Điện Biên Phủ đã điều động đội điều trị 1 và 2 phục vụ cho hướng Bắc, 3 và 4 phục vụ cho hướng Đông. Yêu cầu đặt ra trong chiến dịch là phải giảm tỉ lệ tử vong và tàn phế. Muốn đạt 2 yêu cầu trên thì phải cấp cứu và cấp cứu thật sớm giai đoạn cứu hộ hỏa tuyến, chọn lọc phân loại thương binh ngay tại hỏa tuyến.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, lần đầu tiên có những dân công, thanh niên xung phong hỏa tuyến, những người này thường được biên chế vào trạm quân y trung đoàn, lên tới hàng rào thép gai đón thương binh về trạm. Tại hỏa tuyến, trong hàng rào thường phải đánh dấu con đường bộ đội từ đột phá khẩu tiến vào đồn, để tìm kiếm thương binh, tử sỹ đưa ra đột phá khẩu. Để bổ sung thay thế kịp những y tá, cứu thương bị thương vong, các đại đội thường có sẵn những chiến sỹ hồng thập tự được tập luyện kỹ từ trước.

Phương châm khẩu hiệu hành động cho toàn ngành Quân y và mỗi người trong chiến dịch xa hậu phương này là “Tuyến sau hướng lên tuyến trước để tăng cường hỗ trợ, đưa kỹ thuật ra mặt trận”. Theo tinh thần này, nhiều giáo sư, bác sỹ dân y và quân y từ các bệnh viện lớn ở địa phương như: bệnh viện Việt Đức, Bệnh viện 108, Bệnh viện 103 đã điều các đoàn phẫu thuật lên bệnh viện dã chiến của mặt trận để xử trí những trường hợp nặng, phức tạp, những ca mổ chuyên khoa sâu.

GS, TSKH Bùi Đại cho biết: “Công việc cứu chữa thương binh cứ đều đặn diễn ra hàng ngày. Bác sỹ, y sỹ thay nhau mổ điều trị; y tá và dân công thay nhau chăm sóc thương binh, lo ăn uống cho mọi người mà không quản ngại khó khăn. Có những hôm đang chăm sóc thương binh thì bị pháo địch bắn tới, tuy nhiên tinh thần chiến đấu của anh em rất cao, không ai hoảng hốt, sau đó tiếp tục làm nhiệm vụ hết sức khẩn trương. Hơn nữa, hoạt động quân y bắt buộc chúng tôi đi sớm về muộn và khi bộ đội ta chiến thắng trong trận đánh ác liệt cuối cùng ở đồi A1 trở về thì chúng tôi vẫn phải ở lại để chăm sóc thương bệnh binh và là những người cuối cùng rút khỏi trận địa”.

Bên cạnh những khó khăn về điều kiện cơ sở vật chất, các chiến sỹ quân y lúc bây giờ còn phải chống chọi với thời tiết khắc nghiệt để kịp thời cướp cứu và cấp cứu thương binh. Ở Điện Biên Phủ, cứ vào đầu tháng 4 là bắt đầu có mưa. Đến cuối tháng 4, mưa mau dần và nặng hạt nên nước mưa đã thấm chảy vào các hầm. Hằng ngày, liên tục nhận được điện của các đội điều trị: “nước đã đến mắt cá chân”, “nước đã đến đầu gối nhân viên”, “nước đã đến mông y tá, bác sĩ”. Cơ quan chỉ huy tiền phương của chiến dịch điều công binh tới các đội điều trị để gia cố, sửa chữa lại hầm hào giao thông. Đã có đội điều trị phải đưa thương binh, bệnh binh lên trên mặt đất vì nước đầy ngập các hầm hàm ếch. Tuy vậy, tinh thần cán bộ, chiến sĩ vẫn không hề nao núng, vì mọi người nhận thức rõ một điều là: “ta khó 5 phần thì địch sẽ khó tới 10 phần; ta ở trên cao, dọc các sườn đồi, còn địch ở dưới thấp, trong thung lũng lòng chảo Điện Biên” - GS, TSKH Bùi Đại nhớ lại.

Vượt qua những khó khăn gian khổ, trong chiến dịch Điện Biên Phủ, lực lượng quân y đã cứu chữa cho hơn 10.000 lượt thương binh, gần 4.500 bệnh binh. Hàng ngàn thương binh, bệnh binh nhẹ đã được điều trị khỏi trong vòng 10 ngày, trở lại đơn vị chiến đấu, góp phần quan trọng vào việc khôi phục sức mạnh chiến đấu của các đơn vị trên toàn mặt trận.

60 năm đã trôi qua, sự đóng góp của lực lượng quân y trong chiến thắng Điện Biên Phủ đã khẳng định sự đoàn kết, quyết tâm vượt khó của cán bộ, chiến sĩ quân y; khẳng định khả năng sáng tạo và nghệ thuật tổ chức chỉ huy quân y độc đáo trong bảo đảm sức khỏe cho bộ đội giành thắng lợi cuối cùng./.

ĐCSVN

Tin liên quan:

GS.TSKH Bùi Đại – Vị tướng Quân y anh hùng

Bình luận

Tin tức mới

Đăng ký nhận tin tức qua Email

Lịch vạn niên
Lượt truy cập
  • 4
  • 1507
  • 3,436,682