Hội làng La Mai - Ninh Giang - Hoa Lư - Ninh Bình

  18/11/2017

La Mai (Ninh Giang - Hoa Lư) là một làng ở ven sông Đáy, nước triều dâng cuộn chảy phù sa, làng có hướng Tây Đông, được quy hoạch theo phép tỉnh điền. Giữa làng có một con đường chính. Chạy từ đàu làng đến cuối làng, phía Bắc có con đường phụ chạy song song với con đường chính phía Nam có con ngòi chảy dọc làng. Cắt ngang đường làng là bảy con đường chạy theo hường bắc - nam, chia thành 6 ô tạo thành 6 xóm, ngoài ra còn có xóm Thượng ở tách riêng ra. Nói chung quy hoạch làng xóm ở La Mai rất khoa học và đẹp mắt. Từ xưa nhân dân La Mai đã ca ngợi làng của mình:

Địa hình La Mai

Son tú thủy nhai

Văn tinh tiền án

Hậu sơn kỳ bài

Liên hoa xuất thủy

Vạn khoái oanh hồi v.v...

Nghĩa là:

Địa hình La Mai

Sông đẹp mà núi cũng đẹp

Phía trước có hình sao tinh

Đằng sau có nước

Như đóa hoa sen vọt nước

Bốn phía đều có chim hót

Cũng như các làng ven sông Đáy như La Phù (lụa nổi đẹp) La Vân (lụa màu đẹp), nhân dân La Mai từ xa xưa đã làm ruộng và trồng dâu, nuôi tằm, dệt vải. Cái tên La Mai (lụa mềm) đã ra đời từ đó. Cho nên con gái La Mai trắng và đẹp nổi tiếng đã đi vào phương ngôn: "con gái La Mai, bánh gai Cám Giá".

Chính cái nghề "dĩ nông vi bản" đó đã tạo nên sắc thái văn hóa cuả làng La Mai. Nhân dân La Mai rất hiếu học, từ xưa các cụ đã lưu truyền "sinh đồ họ Tống, hương cốn họ Bùi" (nghĩa là: Sinh đồ (tú tài) họ Tống nhiều, hương cống (cử nhân) họ Bùi nhiều). Trong sách "Ninh Bình toàn tỉnh địa chí khảo biên", Nguyễn Tử Mẫn cho biết làng La Mai có 33 hương cống, 6 viên võ tướng triều Lê. Thời Nguyễn làng La Mai có những cụ đồ nổi tiếng như: Cọ đồ Thoại, đồ Duyến, đồ Quầng, đồ Lạc, đồ Kình, đồ Mậu, đồ Dậc, đồ Giai v.v... cho nên nhân dân địa phương đã có câu: "Gà Trung Trữ, chữ La Mai". Nhân dân La Mai có truyền thống chống ngoại xâm. Ông Phạm Văn Khảng giữ chức phó thiên hộ triều Lê Chiêu Tống, đã bỏ là Lê mục nát đổi tên là Phạm Văn Khang theo Tây Sơn, lập nhiều chiến công được giữ chức Vệ Úy, tước Nam. Ông Thừa cố Tống Đức Hinh đã theo văn thân chống Pháp đứng ra "chịu tội" cứu thoát dân làng trong một cuộc khủng bố.

Đặc biệt, làng La Mai có nghề Hoa man, vặn các con thú, cây cảnh bằng rơm. Không biết nghề Hoa man có từ bao giờ, chỉ biết làng La Mai được xây dựng lại vào thế kỷ XV. Theo truyền thuyết, thời Ngô thì phát tán thuộc Minh, quân Ngô (tức giặc Minh) sát phu, hiếp phụ tàn phá làng. Ông tổ họ Đinh là Đinh Phúc Tướng và ông tổ họ Bùi là Bùi Xuân Mai đã giả mù và giả què vào núi Dược lánh nạn, rồi trở về lập lại làng. Câu đối ở chùa Thượng đã nói lên điều đó:

Mai ấp lập thành sắp tự Đinh Thúc Thủy

Liên đài sảng khải khởi ư Bùi Xuân Tiên    

Theo Địa chí văn hóa dân gian Ninh Bình

Bình luận

Tin tức mới

Đăng ký nhận tin tức qua Email

Lịch vạn niên
Lượt truy cập
  • 11
  • 5582
  • 1,399,892