LƯỢC SỬ TỘC BÙI- VINH HUY

  04/02/2017

Vào giữa thế kỉ XV, ngài Bùi Công Nghệ cùng một số tướng khác được triều đình cử đi kinh lí trấn Nam Doanh (Quảng Nam), từ đó bắt đầu cuộc di dân Nam tiến. Khoảng năm 1546, tướng Bùi Tá Hán (lúc đó đã ngoài 50 tuổi, người có công lớn trong việc khai phá đất phương Nam) được phong làm Đô tướng dinh Quảng Nam; tình hình dân chúng đã định cư ổn định tại vùng Quảng Nam-Quảng Ngãi. 


Cùng thời với ngài Bùi Tá Hán, ngài Bùi Văn Liên (còn gọi là Bùi Đại Lan) thuộc dòng Bùi Phước (Thủy tổ tộc Bùi làng Vinh Huy ngày nay) cùng bốn người em trai di hài cốt của song thân từ thôn Tư Ngã, xã Huỳnh Trần (Cần), huyện Thạch Hà, tỉnh Nghệ An vào an táng thành hai vị mộ líp tại Bà Nai xứ (thuộc thôn Vinh Nam, làng Vinh Huy) xã Bình Trị, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam ngày nay. Đây là vùng đất có địa thế vững chãi chạy dọc theo suối Đá Giàng từ Điện An lên thượng nguồn núi Chóp Chài. Từ đấy, anh em ngài Bùi Văn Liên chia nhau đi lập nghiệp: Ngài Bùi Văn Liên là đồng Tiền Hiền Bùi-Lê làng Vinh Huy; ngài em kế Bùi Tấn Giá đến lập nghiệp ở Phước Cang, xã Bình Phú; ba người em còn lại đi sinh cơ lập nghiệp ở xã Bình An, huyện Điện Bàn và tỉnh Quảng Ngãi. 
Đến đời Lục Thế Tổ, bốn người con của ngài Bùi Phước Cấn (Trấn) là hậu duệ đã tách ra như sau: 
-Ngài Bùi Phước Linh-Phái Đại Tôn 
-Ngài Búi Phước Sự (Bùi Tấn Đạt) là cụ tổ của phái Quế Minh-Bình Lãnh. Do điều kiện lịch sử nên bộ phận ở Quế Minh phải đổi sang họ Dương, nhưng khi chết quay trở về họ Bùi. “Sanh Dương tử Bùi” là thế. 
-Ngài Bùi Phước Lịch: Chưa rõ đi về đâu 
-Ngài Bùi Phước Cửu là cụ Tổ Bùi Tiểu Tôn ngày nay 
Hậu sinh của Bùi Tiểu Tôn tách ra ba chi: 
+Chi 1: Cụ Tổ Bùi Phước Diệu 
+Chi 2: Cụ Tổ Bùi Phước Mẹo 
+Chi 3: Cụ Tổ Bùi Phước Kiều 
Do quá nhiều người, nên đến đời Tứ Thế Tổ, hậu sinh lại tách lập thêm chi 4 gồm hai cụ: Búi Phước An và Bùi Phước Chánh là Tổ Chi (Về tộc phả, chi 4 vẫn là bộ phận của chi 1). 

Như vây, từ Bà Nai xứ (thôn Vinh Nam) con cháu Ngài Bùi Văn Liên phát triển thành một tộc họ lớn: Tộc Bùi Vinh Huy. 
Cùng với sự biến động của lịch sử dân tộc qua các thời kì, con cháu tộc Bùi Vinh Huy ly tán, phiêu bạt sinh cơ lập nghiệp khắp nơi từ Huế, Đà Nẵng đến Sài Gòn, Đắc Lắc, Nha Trang, Buôn Mê thuột, Đồng Nai, Sóc Trăng, Sông Bé, Lâm Đồng…. Tính đến cuối năm 2006, con cháu Bùi Tộc Vinh Huy có trên 1250 người. 

Hậu sinh đi sinh cơ lập nghiệp khắp nơi đã tự tách phân chi, lập từ đường thờ phụng ông bà nơi sở tại: 
.Ông Tổ Bùi Nghi-(đời thứ 13) : Sài Gòn-Sóc Trăng 
.Ông Tổ Bùi Luyến-(đời thứ 12) : Cây Gáo, Đồng Nai 
.Ông Tổ Bùi Bá Tư-(đời thứ 13) : Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh 
.Ông Tổ Bùi Xuân-(đời thứ 12) : Sài Gòn-Đồng Nai-Đà Nẵng 
.Ông Tổ Bùi Tuyên-(đời thứ 12) : Nha Trang 
.Ông Tổ Bùi Văn Đỉnh (Truyền)-(đời thứ 14) : Thủ Đức-Sông Bé 
.Ông Tổ Bùi Tấn Tấu (Ưng)-(đời thứ 13) : Thủ Đức,TP Hồ Chí Minh 
.Ông Tổ Bùi Thính-(đời thứ 10) : Huế 
.Ông Tổ Bùi Tấn Giác-(đời thứ 12) : Đắc Lắc 
.Ông Tổ Bùi Văn Liên (Sơn)-(đời thứ 12) : Khâm Đức, Phước Sơn, Quảng Nam. 

Qua các triều đại phong kiến và các thời kì lịch sử của dân tộc, con cháu dòng tộc Bùi Vinh Huy có nhiều bậc hiền tài hiếu học và đỗ đạt học vị cao, có công với nước nhà. Đặc biệt là trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ cứu nước, dòng tộc Bùi Vinh Huy có nhiều đóng góp lớn lao cho sự nghiệp giải phóng đất nước, giành độc lập tự do cho dân tộc. Trong công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội và sự nghiệp đổi mới ngày nay, con cháu tộc Bùi Vinh Huy có nhiều người nắm giữ các vị trí chủ chốt trong bộ máy Nhà nước ở các cấp chính quyền; trong các hoạt động chính trị, kính tế, khoa học và văn hóa nghệ thuật, nhiều người có thành tựu và thành danh. 

Về lậpTừ đường: 
Các bậc cha, ông lập Từ đường Tộc Bùi tại làng Vinh Huy từ rất sớm để thờ phụng ông bà, tổ tiên. Thời Pháp thuộc, Từ đường được xây ở vườn ông Phó Nghi; sau chiến tranh, Từ đường tan nát, tộc phả thất lạc. Sau năm 1975, Từ đường được lập tại vườn ông Núc, nhưng chỉ tạm bợ bằng tranh tre, nứa lá. Năm 1992 dòng tộc xây dựng Từ đường trở lại tại vườn ông Phó Nghi, nhưng đã bị xuống cấp. 
Đến năm 2005, con cháu Bùi Vinh Huy quyết tâm vận động đóng góp xây Từ đường mới khá khang trang, bề thế tại vườn ông Hoành. Hội Tổ hằng năm là Ngày Mồng Mười Tháng Giêng âm lịch. Theo tục lệ từ xưa, hễ Lục đợi được nhập Từ đường. Nhưng từ năm 2005, Hội đồng gia tộc thống nhất hạ xuống Ngũ. Đặc biệt những đầu ông triệt tự thì cho phép cháu ngoại thỉnh ông bà về nhập Từ đường bất cứ đời nào. 
Ngày nay, Gia phả tộc Bùi Vinh Huy được tuy tìm và tái lập lưu truyền cho hậu sinh và sẽ còn tiếp tục truy nguyên bổ sung hoàn thiện. 

Về điều hành gia tộc: Đời thứ 12, ông Bùi Đồng (tức Phó Nghi) là tộc trưởng; đời thứ 13, Trưởng nam là ông Bùi Nghi qua đời sớm, cháu đích tôn ông Bùi Đồng là Bùi ngọc Lầu vào Nam lập nghiệp, nên quyền Trưởng tộc giao cho Thứ nam là Bùi Phùng (đời thứ 13). Ông Bùi Phùng qua đời, quyền Tộc trường giao lại cho Thứ nam là Bùi Văn Châu (đời thứ 14) cho đến ngày nay. 

Làng Vinh Huy, Tháng Tám năm 2007 
BÙI TỰ LỰC 
(Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) 
(Biên tạp theo tư liệu cúa bác Bùi Cân và Bùi Tấn Luận)

Bình luận

Tin tức mới

Đăng ký nhận tin tức qua Email

Lịch vạn niên
Lượt truy cập
  • 7
  • 16719
  • 4,330,940