''Tây Sơn nữ tướng'' - Bản anh hùng ca về nữ tướng Bùi Thị Xuân

  11/03/2017

I. Trích tiểu sử danh tướng Bùi Thị Xuân

Bà Bùi Thị Xuân là một danh tướng thời Nguyễn Tây Sơn. Bà là vợ danh tướng Trần Quang Diệu, có nhan sắc, văn võ toàn tài, được phong chức đô đốc và có tên trong danh sách “Tây Sơn ngũ phụng thư” (năm vị anh thư trong đoàn quân Tây Sơn gồm có: Bùi Thị Xuân, Bùi Thị Nhạn, Trần Thị Lan, Nguyễn Thị Dung, Huỳnh Thị Cúc).

Bà Bùi Thị Xuân có lẽ sinh năm 1752(?) và mất năm 1802, người huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (nay là huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định). Bà cùng chồng theo phò vua Quang Trung Nguyễn Huê, đánh dẹp 20,000 quân Xiêm tại Rạch Gầm Xoài Mút (nay thuộc tỉnh Tiền Giang) năm 1784 và góp công sức trong các chiến trận phá tan 200,000 quân Mãn Thanh xâm chiếm Thăng Long năm 1789. Khi ra trận, bà luôn dũng cảm, có tài xử dụng song kiếm, cưỡi ngựa bắn cung và huấn luyện voi trận.

Bà có lòng thương dân khi được cử làm Trấn Thủ trấn Quảng Nam. Bà mở kho phát chẩn, trừng trị bọn cường hào, cứu nạn mất mùa tại đây và giúp cho dân được an cư lạc nghiệp, nên rất được lòng dân cảm phục. Ngoài việc lo cho gia đình chồng con yên ấm, bà Bùi Thị Xuân luôn một lòng một dạ trung thành phò tá nhà Tây Sơn, đã quyết liệt tấn công vào lũy Trấn Ninh trong trận sinh tử cuối cùng, mong chiếm lại Phú Xuân năm 1802.  

Sau khi bị bắt và bị hành hình một cách dã man bằng cách cho voi giày, bà Bùi Thị Xuân vẫn hiên ngang ngẩng mặt, làm khiếp vía lũ voi và binh tướng nhà Nguyễn.

II. "Tây Sơn nữ tướng" - Bản hùng ca về nữ tướng Bùi Thị Xuân

Ban biên tập website Họ Bùi Nghệ An trân trọng giới thiệu tới quý bạn đọc một tác phẩm được phổ nhạc mới nhất của nhà thơ Bùi Thảo - "Tây Sơn nữ tướng" - Bản anh hùng ca về nữ tướng Bùi Thị Xuân. Ban biên tập xin gửi lời cảm ơn tới nhà thơ Bùi Thảo - một cộng tác viên rất tích cực và tâm huyết với website cũng như cộng đồng Họ Bùi chúng ta. 

TÂY SƠN NỮ TƯỚNG
Bùi Thảo (Hoa Kỳ)
E-mail: buithao@q.com 

Bùi Thị Xuân lừng danh tướng giỏi
Phò Tây Sơn dựng nghiệp vương triều
Trấn thủ Quảng Nam bình một cõi
Tẩy trừ trộm cướp, nạn quan liêu
 
Cảnh Thịnh nối ngôi lắm sự điều
Quang Trung mất loạn thần gây nhiểu
Nguyễn Ánh động quân lời phát biểu
Thời cơ đúng lúc diệt Tây sơn
 
Phú Xuân thất thủ chí không sờn
Bùi nữ tướng quân vây phản kích
Thành luỹ Trấn Ninh hàng ngũ địch
Vượt Linh Giang bọc hậu lùi binh

Cảnh Thịnh đắn đo qúa đáng khinh
Lui quân lầm Nguyễn vương thừa thắng
Thuỷ quân Nhật Lệ hàng cay đắng
Nguyễn Ánh thời cơ tiến Nghệ An

Trận luỹ Trấn Ninh quân rã tan
Tây Sơn nữ tướng đường ra Bắc
Thanh Chương đất Nghệ giặc hung bắt
Chồng Trần Quang Diệu phận cùng chung 

Vang danh nữ tướng tận lòng trung
Phò tá Tây Sơn phòng chống giữ
Lỡ bước sa cơ nhận án tử
Họ Bùi liệt nữ sáng ngời gương

Cảm phục đời sau ghi sử chương
Một thời tận tuỵ với triều vương
Tây Sơn Bùi tướng nữ oanh liệt
Hậu duệ muôn đời tưởng nhớ thương.

I. Trích tiểu sử danh tướng Bùi Thị Xuân

Bà Bùi Thị Xuân là một danh tướng thời Nguyễn Tây Sơn. Bà là vợ danh tướng Trần Quang Diệu, có nhan sắc, văn võ toàn tài, được phong chức đô đốc và có tên trong danh sách “Tây Sơn ngũ phụng thư” (năm vị anh thư trong đoàn quân Tây Sơn gồm có: Bùi Thị Xuân, Bùi Thị Nhạn, Trần Thị Lan, Nguyễn Thị Dung, Huỳnh Thị Cúc).

Bà Bùi Thị Xuân có lẽ sinh năm 1752(?) và mất năm 1802, người huyện Tuy Viễn, phủ Quy Nhơn (nay là huyện Tây Sơn, tỉnh Bình Định). Bà cùng chồng theo phò vua Quang Trung Nguyễn Huê, đánh dẹp 20,000 quân Xiêm tại Rạch Gầm Xoài Mút (nay thuộc tỉnh Tiền Giang) năm 1784 và góp công sức trong các chiến trận phá tan 200,000 quân Mãn Thanh xâm chiếm Thăng Long năm 1789. Khi ra trận, bà luôn dũng cảm, có tài xử dụng song kiếm, cưỡi ngựa bắn cung và huấn luyện voi trận.

Bà có lòng thương dân khi được cử làm Trấn Thủ trấn Quảng Nam. Bà mở kho phát chẩn, trừng trị bọn cường hào, cứu nạn mất mùa tại đây và giúp cho dân được an cư lạc nghiệp, nên rất được lòng dân cảm phục. Ngoài việc lo cho gia đình chồng con yên ấm, bà Bùi Thị Xuân luôn một lòng một dạ trung thành phò tá nhà Tây Sơn, đã quyết liệt tấn công vào lũy Trấn Ninh trong trận sinh tử cuối cùng, mong chiếm lại Phú Xuân năm 1802.  

Sau khi bị bắt và bị hành hình một cách dã man bằng cách cho voi giày, bà Bùi Thị Xuân vẫn hiên ngang ngẩng mặt, làm khiếp vía lũ voi và binh tướng nhà Nguyễn.

II. "Tây Sơn nữ tướng" - Bản hùng ca về nữ tướng Bùi Thị Xuân

Ban biên tập website Họ Bùi Nghệ An trân trọng giới thiệu tới quý bạn đọc một tác phẩm được phổ nhạc mới nhất của nhà thơ Bùi Thảo - "Tây Sơn nữ tướng" - Bản anh hùng ca về nữ tướng Bùi Thị Xuân. Ban biên tập xin gửi lời cảm ơn tới nhà thơ Bùi Thảo - một cộng tác viên rất tích cực và tâm huyết với website cũng như cộng đồng Họ Bùi chúng ta. 

TÂY SƠN NỮ TƯỚNG
Bùi Thảo (Hoa Kỳ)
E-mail: buithao@q.com 

Bùi Thị Xuân lừng danh tướng giỏi
Phò Tây Sơn dựng nghiệp vương triều
Trấn thủ Quảng Nam bình một cõi
Tẩy trừ trộm cướp, nạn quan liêu
 
Cảnh Thịnh nối ngôi lắm sự điều
Quang Trung mất loạn thần gây nhiểu
Nguyễn Ánh động quân lời phát biểu
Thời cơ đúng lúc diệt Tây sơn
 
Phú Xuân thất thủ chí không sờn
Bùi nữ tướng quân vây phản kích
Thành luỹ Trấn Ninh hàng ngũ địch
Vượt Linh Giang bọc hậu lùi binh

Cảnh Thịnh đắn đo qúa đáng khinh
Lui quân lầm Nguyễn vương thừa thắng
Thuỷ quân Nhật Lệ hàng cay đắng
Nguyễn Ánh thời cơ tiến Nghệ An

Trận luỹ Trấn Ninh quân rã tan
Tây Sơn nữ tướng đường ra Bắc
Thanh Chương đất Nghệ giặc hung bắt
Chồng Trần Quang Diệu phận cùng chung 

Vang danh nữ tướng tận lòng trung
Phò tá Tây Sơn phòng chống giữ
Lỡ bước sa cơ nhận án tử
Họ Bùi liệt nữ sáng ngời gương

Cảm phục đời sau ghi sử chương
Một thời tận tuỵ với triều vương
Tây Sơn Bùi tướng nữ oanh liệt
Hậu duệ muôn đời tưởng nhớ thương.

Tin liên quan:

Bùi Thị Xuân - Tây Sơn ngũ phụng thư

Bùi Thị Xuân và giai thoại thuần phục voi trắng

Bùi Thị Xuân…nỗi ngậm ngùi bên cửa Nhật Lệ

Nữ Tướng Bùi Thị Xuân

Nữ Đô đốc Bùi Thị Xuân xinh đẹp, giỏi song kiếm

 

Bình luận

Tin tức mới

Đăng ký nhận tin tức qua Email

Lịch vạn niên
Lượt truy cập
  • 6
  • 1601
  • 3,349,024