Thẩm hình viện sự Bùi Mộc Đạc

  05/02/2017

Quê làng Tri Lai, tổng Tri Lai (nay thuộc xã Phú Xuân – Thành phố Thái Bình), văn tài xuất chúng, vẩy bút thành thơ, thông suốt hình luật. Nhân tức cảnh đề thơ tại Thiên Trường, văn chương trác việt, Thượng hoàng Nhân Tông vân du, đọc thơ ông khen là “giỏi”, không qua thi cử mà thăng đến chức Thẩm hình viện sự. Thượng Hoàng Trần Nhân Tông, các vua Trần Anh Tông và Trần Minh Tông đều tin dùng.

Sử chép “Giáp Thìn, Hưng Long năm thứ 12 (1304) tháng 2 lấy Bùi Mộc Đạc làm Tri hậu bạ thư chánh trưởng, trông coi cung Thánh từ (tức Đổng lý văn phòng ngự tiền của Thượng hoàng Nhân Tông)”. Sách Toàn Thư chép: “Mộc Đạc tự là Minh Đạo, họ Phí, tên là Mộc Lạc, có tài năng. Thượng hoàng cho rằng họ Phí từ xưa không thấy có mới đổi làm họ Bùi, cái tên Mộc Lạc là điềm chẳng lành (cây đổ, cây rụng) mới đổi tên thành Mộc Đạc.

Mộc Đạc làm việc hết sức minh bạch, tham mưu cho triều đình nhiều việc tốt, tên tuổi nổi trội trong đám quần nho, đến mức sử chép “Người họ Phí trong nước mộ danh tiếng, đua nhau đổi thành họ Bùi”.

Tháng 11 năm Mậu Thân (1308), Nhân Tông băng hà ở chùa Yên Tử. Chỉ sau một tháng để ông thu xếp việc ở cung Trường Lạc, vua Anh Tông cấp tốc triệu ông về kinh giao chức Trung Thư thị lang, đảm đương tổng hợp, đề xuất việc lớn trong điện và được giữ trọng trách này suốt 11 năm. Do việc làm tốt đẹp, khi vua Minh Tông nối ngôi (1315), năm 1320 ông được thăng chức Thẩm hình viện sự, lại được kiêm chức Chuyển vận sử lộ Hoàng Giang.

Trong bất kỳ chức phận nào ông đều tận tuỵ, giỏi việc. Xét duyệt hình án thì công minh, chuyển vận (điều khiển) thì dân giầu, yên nghiệp.

Sử chép: “Vua Anh Tông sắp băng có dặn vua Trần Minh Tông: Mộc Đạc trải thờ 3 triều, là người cung kính, thận trọng, giữ mình, học thức khả quan, nên đãi ngộ cho khéo, chớ để bị người ta ngăn trở…” Vua Trần Minh Tông cho vẽ chân dung Bùi Ngọc Đạc để ở nhà sách, định có ý dùng vào chức to, nhưng chưa kịp phong thì tháng 3 năm Bính Dần (1326) ông mất (thọ 62 tuổi).

(Nguồn: Đất và Người Thái Bình)

Bình luận

Tin tức mới

Đăng ký nhận tin tức qua Email

Lịch vạn niên
Lượt truy cập
  • 10
  • 998
  • 4,987,702